Misleidende inhoud probeert vaak een snelle reactie uit te lokken: woede, angst, verrassing of enthousiasme. Soms is het nemen van een pauze van twee minuten voldoende om een voor de hand liggend probleem te ontdekken.
Acties in de juiste volgorde
- 1
Pauzeer wanneer de inhoud sterke emoties oproept.
- 2
Controleer de auteur en het siteadres.
- 3
Open de originele bron en controleer de datum ervan.
- 4
Zoek echt onafhankelijke bevestiging.
- 5
Deel niet als feit wat onzeker blijft.
Wie spreekt?
Identificeert de site, het account, de auteur en het onderwerp. Een bekende naam of logo kan worden nagebootst. Controleer het volledige adres van de site en zoek naar een pagina waarop wordt uitgelegd wie publiceert en volgens welke regels.
Wat is het bewijs?
Open links en ga terug naar het oorspronkelijke document, onderzoek, de verklaring of gegevens. Een screenshot zonder adres of context is geen voldoende bron.
Kloppen de datum en context?
Een echte oude foto of een uitgeknipte zin kan een vals verhaal vertellen. Controleer de datum, locatie, wat ervoor komt en wat erna komt. Een omgekeerde zoekopdracht helpt bij het vinden van de oorsprong van een afbeelding.
Bevestigen andere betrouwbare bronnen dit?
Zoek dezelfde informatie bij een officiële bron, een erkend mediakanaal of een gespecialiseerde organisatie. Meerdere sites die dezelfde tekst kopiëren vormen niet meerdere bevestigingen.
Geef bij gezondheid, veiligheid, verkiezingen of een noodsituatie de voorkeur aan de direct bevoegde autoriteiten en organisaties.
Wat te doen als er twijfel blijft bestaan?
Deel de bewering niet als een feit. Je kunt naar de bron vragen, de inhoud melden op het platform of rustig uitleggen wat onduidelijk blijft. Zeggen ‘ik weet het nog niet’ is een goede reflex.